همهء هويّت و وجود براى جلب عنايت حق ، همه و همه حقايق و واقعيّت‌هايى هستند كه در جهت مخلص شدن انسان ، وجود مقدّس حضرت رب از انسان خواسته است و خوشا به حال آن افرادى كه اين مسير عالى و اين سير ربانى و سلوك الهى را بپيمايند : [ إِلَّا الَّذِينَ تابُوا وَ أَصْلَحُوا وَ اعْتَصَمُوا بِاللَّهِ وَ أَخْلَصُوا دِينَهُمْ لِلَّهِ ] « 1 » . مگر كسانى كه [ از گناه بزرگ نفاق ] توبه كردند ، و [ مفاسد خود را ] اصلاح نمودند ، و به خدا تمسّك جستند ، وعبادتشان را براى خدا خالص ساختند . پيامبر بزرگ اسلام صلى الله عليه و آله مأمور بود حقيقت اخلاص خود را براى مردم اعلام كند ، تا درسى الهى براى آنان باشد و فرداى قيامت هيچ عذر و حجّتى براى كسى در بارگاه آن جناب نباشد و احدى نگويد كه براى من راهى به سوى اخلاص باز نبود و گرنه آن راه را طى مىكردم : [ قُلْ إِنَّ صَلاتِي وَ نُسُكِي وَ مَحْيايَ وَ مَماتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ * لا شَرِيكَ لَهُ وَ بِذلِكَ أُمِرْتُ وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ ] « 2 » . بگو : مسلماً نماز و عبادتم و زندگى كردن و مرگم براى خدا پروردگار جهانيان است . * او را شريكى نيست ، و به اين [ يگانه‌پرستى ] مأمورم ، و نخستين كسى هستم كه [ در اين آيين ] تسليم [ فرمان‌ها و احكام ] اويم . در هر صورت از آيات كريمهء قرآن استفاده مىشود كه خالص كردن نيت در امور عبادى واجب است و فرداى قيامت جز با عمل اخلاص اجر و ثواب تعلّق نمىگيرد و در بازار محشر براى رياكاران محلّى از اعراب نيست .

--> ( 1 ) - نساء ( 3 ) : 146 . ( 2 ) - انعام ( 6 ) : 161 - 162 .